Ngày 27/5/2025, tại Osaka, Nhật Bản đã diễn ra Hội nghị giao thương Hợp tác kinh tế Việt Nam – Nhật Bản. Đây là sự kiện giao thương do Bộ Công Thương Việt Nam (Cục Xúc tiến thương mại) phối hợp với Chi nhánh Thương vụ Việt Nam tại Osaka và chính quyền thành phố Osaka tổ chức. Hội nghị thu hút đông đảo đại biểu cùng doanh nghiệp hai nước tham dự.
Hội nghị đã góp phần thúc đẩy mạnh mẽ quan hệ thương mại, đặc biệt trong công nghiệp hỗ trợ, nông nghiệp công nghệ cao và chuyển đổi xanh. Sự kiện tạo cầu nối giúp doanh nghiệp hai nước kết nối, tăng cường xuất khẩu nông sản/linh kiện Việt Nam sang Nhật Bản, đồng thời thu hút đầu tư chất lượng cao vào lĩnh vực mới như bán dẫn, tài chính xanh.
Kể từ khi nâng cấp lên “Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện” vào cuối năm 2023, quan hệ Việt Nam - Nhật Bản phát triển mạnh mẽ, toàn diện và sâu sắc, đặc biệt trong kinh tế, thương mại và đầu tư. Hai nước tăng cường tin cậy chính trị, mở rộng giao lưu nhân dân và củng cố hợp tác thực chất trên nhiều lĩnh vực, hướng tới mục tiêu chung về hòa bình và thịnh vượng.
Một số điểm nhấn nổi bật có thể thấy rõ là quan hệ thương mại tăng trưởng ổn định, năm 2024 đạt hơn 46 tỷ USD. 4 tháng đầu năm 2025, xuất khẩu của Việt Nam sang Nhật Bản tăng 12%, cho thấy đà phát triển bền vững. Về đầu tư, Nhật Bản tiếp tục là nhà đầu tư hàng đầu tại Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghiệp, công nghệ cao và cơ sở hạ tầng. Hai nước tận dụng hiệu quả các Hiệp định FTA song phương và đa phương (VJFTA, AJCEP, CPTPP), tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp. Quan hệ này đang đi vào chiều sâu, mang lại lợi ích thực chất cho nhân dân hai nước và khẳng định vị thế quan trọng của nhau trong chính sách đối ngoại.
Phát biểu tại Hội nghị, ông Bùi Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại cho biết, hiện nay, hai nước đang là thành viên của 3 Hiệp định thương mại tự do (FTA) song phương, đa phương gồm: Hiệp định Đối tác kinh tế Việt Nam - Nhật Bản (VJFTA); Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện ASEAN - Nhật Bản (AJCEP) và Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), tạo rất nhiều cơ hội và điều kiện thuận lợi cho hoạt động giao thương giữa hai quốc gia. Đặc biệt, năm 2025, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang đối mặt với nhiều thách thức, như căng thẳng địa chính trị, xu hướng bảo hộ thương mại, đặc biệt là chính sách thuế đối ứng của Hoa Kỳ đang có những tác động ban đầu đối với sự chuyển dịch dòng vốn FDI và cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu. Tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Nhật Bản có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội của mỗi nước.
Ông Bùi Quang Hưng nhấn mạnh với mong muốn thúc đẩy hợp tác thương mại và đầu tư giữa cộng đồng doanh nghiệp và các địa phương hai nước, Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương Việt Nam) thường xuyên hợp tác với các cơ quan, tổ chức liên quan của Nhật Bản thực hiện các chương trình kết nối giao thương.
Trong những năm vừa qua, Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) đã tổ chức nhiều đoàn giao dịch, hội chợ, và kết nối doanh nghiệp trong đa dạng lĩnh vực như nông sản, thực phẩm, công nghiệp hỗ trợ… với thị trường Nhật Bản, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và đẩy mạnh chuyển đổi số trong xúc tiến thương mại.
Đối với hoạt động kết nối giao thương thông qua các sự kiện triển lãm, Cục Xúc tiến thương mại đã phối hợp với Cơ quan Xúc tiến Ngoại thương Nhật Bản (JETRO) tổ chức các triển lãm ngược (Reverse Trade Show). Đây là hình thức doanh nghiệp Việt Nam tìm hiểu, tiếp cận các công nghệ và nhu cầu mua hàng của tập đoàn Nhật ngay tại các triển lãm chuyên ngành, thông qua sự kết nối của thương vụ Việt Nam tại Nhật Bản. Các hoạt động này tập trung vào trao đổi trực tiếp, tìm hiểu sản phẩm và kết nối doanh nghiệp.
Các triển lãm ngược với thị trường Nhật Bản thường được thực hiện qua các bước: (1) Tìm hiểu và tiếp cận: Thương vụ Việt Nam tại Nhật Bản tham gia các triển lãm quốc tế lớn (như World Smart Energy Week) để tìm kiếm thông tin, công nghệ và các doanh nghiệp Nhật Bản có nhu cầu nhập khẩu hoặc tìm đối tác. (2) Làm việc với doanh nghiệp Nhật Bản: Đại diện thương vụ làm việc trực tiếp với các đơn vị trưng bày, nhà mua hàng Nhật để nắm bắt nhu cầu kỹ thuật, tiêu chuẩn chất lượng và danh mục sản phẩm họ cần nhập khẩu. (3) Kết nối giao thương: Tổ chức các chương trình, hội thảo kết nối (như sự kiện với chuyên gia từ tập đoàn RX) để giới thiệu các cơ hội hợp tác cụ thể cho doanh nghiệp Việt Nam, giúp họ tiếp cận thị trường Nhật Bản. Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp Việt Nam hiểu rõ hơn về yêu cầu của thị trường Nhật Bản, từ đó điều chỉnh sản phẩm và quy trình sản xuất phù hợp.
Bà Wada Aya, Tổng giám đốc Cục Chiến lược Kinh tế thành phố Osaka cho biết, kể từ sau khi thành phố Osaka và Việt Nam ký kết thành phố đối tác kinh doanh tại thành phố Hồ Chí Minh vào năm 1997, hai bên đã thực hiện các hoạt động giao lưu xuyên suốt thông qua tổ chức các hoạt động hội nghị bàn tròn BPC, giao thương hợp tác kinh tế, hội thảo. Hơn nữa, thành phố Hồ Chí Minh và thành phố Osaka cũng ký kết Biên bản ghi nhớ về hợp tác trong một số lĩnh vực chủ yếu vào năm 2011. Biên bản ghi nhớ này đã được hai bên ký kết lại trong chuyến thăm Osaka của đoàn công tác thành phố Hồ Chí Minh vào tháng 5 năm ngoái. Hai bên đã cam kết sẽ tích cực triển khai các hoạt động đối thoại chính sách, giao lưu chuyển giao công nghệ trong các lĩnh vực kinh tế, môi trường, quản lý nước, tăng cường hơn nữa mối quan hệ giao lưu giữa hai thành phố.
Tại Hội nghị 28 doanh nghiệp của Việt Nam đã giới thiệu tới phía đối tác Nhật Bản rất nhiều sản phẩm như nông sản, thực phẩm (gồm tinh bột sắn, hải sản khô và đông lạnh, trà, cà phê, gia vị, nông sản tươi, bánh hạnh nhân,...); linh kiện cơ khí, điện tử, vật liệu xây dựng, các sản phẩm gia dụng, nước hoa,... để xúc tiến các cơ hội hợp tác đôi bên cùng có lợi.
Bà Quyền Thị Thúy Hà Trưởng Chi nhánh Thương vụ Việt Nam tại Osaka cho biết, Nhật Bản là thị trường quan trọng cho các sản phẩm nông sản Việt Nam. Năm 2024, xuất khẩu các mặt hàng nông sản chế biến sẵn (đặc biệt là trái cây tươi, thủy sản) sang Nhật Bản có xu hướng tăng mạnh nhờ vào các thỏa thuận mở cửa thị trường và các cải tiến chất lượng sản phẩm dần dần đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng cao của Nhật Bản. Các doanh nghiệp Việt Nam và Nhật Bản đang hợp tác để phát triển nông nghiệp công nghệ cao tại Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực như chăn nuôi, thủy sản, và sản xuất nông sản hữu cơ. Các công ty Nhật Bản cũng đang cung cấp các công nghệ tiên tiến trong quản lý chất lượng và bảo quản nông sản.
Nguồn: Cục Xúc tiến thương mại
