Đánh giá tiềm năng xuất khẩu cà phê vào thị trường Vương quốc Anh năm 2025 và thời gian tới
Thứ Sáu, 26/12/2025
Tổng quan ngành cà phê Việt Nam và vai trò trong xuất khẩu
Việt Nam là nước xuất khẩu cà phê lớn thứ hai thế giới (sau Brazil), chiếm khoảng 19–21% sản lượng cà phê toàn cầu, đồng thời là nhà sản xuất Robusta hàng đầu Thế giới. Ngành cà phê Việt Nam thu hút hơn 600.000 hộ nông dân và khoảng 2,6 triệu lao động trực tiếp, đóng góp vào ~3% GDP quốc gia. Cà phê là mặt hàng nông sản chiến lược, liên tục tạo nguồn thu ngoại tệ lớn: Theo số liệu Hải quan Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu cà phê của Việt Nam đạt kỷ lục 7,93 tỷ USD trong 11 tháng năm 2025, tăng 60,1% so với cùng kỳ năm trước, với sản lượng xuất khẩu đạt 1,4 triệu tấn. Con số này thậm chí cao hơn nhiều so với cả năm 2024, với cà phê xuất khẩu của Việt Nam đạt trị giá 5,62 tỷ USD, sản lượng 1,34 triệu tấn (Theo số liệu Hải quan). Với vị thế này, cà phê là một trong những ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, được Nhà nước khuyến khích phát triển.
Xuất khẩu cà phê Việt Nam sang Vương quốc Anh
Cà phê Việt Nam xuất sang Anh chủ yếu dưới dạng cà phê nhân Robusta (và một phần cà phê đã khử caffein). Theo số liệu thương mại ITC Trade map, năm 2020, Việt Nam xuất khẩu 95,7 triệu USD giá trị sản phẩm cà phê sang Anh. Con số này giảm còn 66 triệu USD năm 2021 do biến động bởi đại dịch Covid 19. Tuy nhiên, nhờ ưu đãi thuế quan từ Hiệp định UKVFTA có hiệu lực, xuất khẩu cà phê sang Anh tăng đột phá vào năm 2022, đạt 125,1 triệu USD. Tuy có sự sụt giảm nhẹ trong năm 2023 (112 triệu USD), con số này tăng trở lại vào năm 2024 (đạt gần 122 triệu USD).
Cà phê Việt Nam xuất khẩu sang Anh được dự báo tăng trưởng đột phá trong năm 2025, với giá trị xuất khẩu 12 tháng đã đạt 206 triệu USD, tăng 19,5% so với năm 2024.
Dư địa phát triển tại thị trường AnhAnh là thị trường tiêu thụ cà phê lớn của châu Âu. Theo ITC, năm 2024 Anh nhập khoảng 232,4 nghìn tấn cà phê các loại, trị giá hơn 1 tỷ USD. Thị trường cà phê Anh có tốc độ tăng trưởng cao. Theo nghiên cứu của National Coffee Association (NCA) năm 2024 .83% người tiêu dùng cà phê ưa chuộng uống tại nhà (tăng 4% so với năm trước), và xu hướng này tiếp tục vào 2025 do thói quen hậu đại dịch.
Ở thị trường này, phân khúc cà phê bền vững (hữu cơ, Fairtrade, Rainforest Alliance) và cà phê đặc sản được đánh giá là có tiềm năng lớn. Người tiêu dùng Anh ngày càng yêu cầu minh bạch về chất lượng, lao động và môi trường trong chuỗi cung ứng. CBI đánh giá UK là thị trường hàng đầu châu Âu cho cà phê được chứng nhận, với Fairtrade chiếm 25% doanh số cà phê, Rainforest Alliance dẫn đầu về số lượng nhà bán lẻ, và organic tăng trưởng 12.6% năm 2021 (tiếp tục tích cực đến 2025). Phân khúc đặc sản đang bùng nổ nhờ các cửa hàng specialty (1.400 cửa hàng năm 2019, tăng trưởng mạnh ở London và các thành phố lớn), với tiềm năng từ lễ hội cà phê và mở rộng out-of-home. Báo cáo của Lumina Intelligence cho thấy rằng nhu cầu về nguyên liệu địa phương, minh bạch và đạo đức và đặc sản (specialty) đang tăng, với các thương hiệu như WatchHouse tăng trưởng 38% doanh thu năm 2025.
Tuy nhiên, cà phê hòa tan vẫn rất phổ biến (73% dân số thường uống cà phê hòa tan tại nhà ); bên cạnh đó, cà phê rang xay chất lượng và đồ uống lạnh (cold brew, RTD) đang gia tăng do nhu cầu tiện lợi và trải nghiệm mới.
Nhìn chung, thị trường Anh có dư địa cho cả phân khúc bình dân (instant, blends giá rẻ) lẫn cao cấp (single-origin, specialty) nhờ nhu cầu tiêu dùng lớn và chịu chi.
Đối thủ cạnh tranh chính tại Anh
Anh nhập khẩu cà phê từ rất nhiều nguồn, trong đó Brazil và Việt Nam chiếm ưu thế. Theo ITC, trong năm 2024, Brazil là nhà cung cấp cà phê lớn nhất vào Anh với 269 triệu USD; Việt Nam đứng thứ 5 với 173,2 triệu USD (sau Thụy Sỹ, Đức, Ấn Độ). Điểm mạnh của Brazil là năng lực sản xuất quy mô lớn và hạ tầng xuất khẩu ổn định; Các nước châu Âu như Đức, Ý tuy không sản xuất cà phê nhưng có thương hiệu rang xay và tiếp thị mạnh (chủ yếu tái xuất cà phê rang xay). Việt Nam cạnh tranh bằng Robusta giá rẻ và ưu đãi thuế từ UKVFTA, nhưng vẫn chịu áp lực cạnh tranh từ giá cả và thương hiệu của đối thủ lớn.
Xu thế tiêu dùng và thị hiếu người Anh với cà phê
Người tiêu dùng Anh ngày càng ưa chuộng trải nghiệm cà phê đa dạng và thân thiện môi trường. Các xu hướng nổi bật bao gồm:
(1) Cà phê bền vững và chứng nhận: người Anh ưu tiên cà phê có chứng nhận Fairtrade/Organic/Rainforest (theo Lumina, yêu cầu minh bạch nguồn gốc, tính chất lượng và bền vững ngày càng tăng);
(2) Cà phê hòa tan và tiện lợi: 73% dân Anh uống cà phê hòa tan tại nhà, đặc biệt ưu chuộng sự nhanh chóng;
(3) Trải nghiệm ngoài gia đình: phần lớn chi tiêu cho cà phê hướng vào các chuỗi cà phê (Costa, Starbucks, cà phê thủ công), đẩy mạnh kênh OOH;
(4) Sữa thực vật và hương vị mới: người Anh chuyển sang dùng sữa hạt (đặc biệt sữa yến mạch) và giảm đường trong cà phê; cà phê lạnh và sáng tạo hương vị (matcha, flavor mới) được giới trẻ đón nhận.
Hình thức bán hàng và kênh phân phối phù hợp
Kênh phân phối cà phê tại Anh rất đa dạng. Theo CBI, phần lớn cà phê phổ thông được bán qua siêu thị và các nhà bán lẻ (Tesco, Sainsbury’s, Asda, Morrisons, Amazon…) với tỷ lệ nhãn riêng độc lập lớn (hơn 50% thị phần), chuỗi cà phê (Costa Coffee, Starbucks), cửa hàng độc lập,. Các nhà rang xay nội địa (cafe chains, speciality roasters) nhập khẩu cà phê xanh trực tiếp từ nước ngoài để rang và kinh doanh.
Doanh nghiệp Việt Nam có thể tiếp cận thị trường Anh qua: (a) xuất khẩu trực tiếp (ký hợp đồng cung cấp với nhà rang xay lớn hoặc chuỗi cà phê); (b) nhà nhập khẩu/nhà phân phối chuyên nghiệp ở Anh (những đơn vị này đã quen phân phối cho các chuỗi lớn); (c) kênh thương mại điện tử – ecommerce (bán hàng qua Amazon, website). Thương mại điện tử đang bùng nổ (dự báo chiếm 25,2% doanh thu cà phê bán lẻ vào 2028), mở ra cơ hội cho doanh nghiệp nhỏ bán trực tiếp tới người tiêu dùng cuối. Ngoài ra, các kênh Nhà hàng – Khách sạn – Căn tin (HORECA) và quán café vẫn là thị trường tiềm năng cho các sản phẩm cà phê đặc sản.
Cơ hội và thách thức cho doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam
Cơ hội: UKVFTA dỡ bỏ hầu hết thuế nhập khẩu cà phê, giúp cà phê Việt Nam tăng sức cạnh tranh về giá. Thị trường Anh lớn, đang tăng trưởng nhanh, đặc biệt đối với cà phê bền vững và đặc sản mà Việt Nam có thể khai thác (như Robusta chất lượng cao, cà phê hữu cơ). Nhu cầu đa dạng cho phép doanh nghiệp linh hoạt điều chỉnh phân khúc (từ cà phê giá rẻ tới cà phê rang xay cao cấp). Ngoài ra, mô hình franchising và kênh online phát triển cũng tạo điều kiện cho doanh nghiệp Việt mở rộng thị phần.
Thách thức: Doanh nghiệp Việt, nhất là quy mô nhỏ, phải đối mặt với yêu cầu cao về chất lượng và chứng nhận. Thị trường Anh yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt tiêu chuẩn Anh/EU về vệ sinh an toàn (kiểm soát thuốc trừ sâu, hàm lượng Ochratoxin A, quy cách đóng gói… theo General Food Law và HACCP), đồng thời ưu tiên các chứng nhận bền vững (Fairtrade/Organic). Thách thức lớn khác là xây dựng thương hiệu và mạng lưới khách hàng tại Anh – nhiều sản phẩm Việt hiện chưa có tên tuổi, phải cạnh tranh với các thương hiệu Âu – Mỹ mạnh. Ngoài ra, chi phí vận chuyển xa, rủi ro biến động giá cà phê thế giới và chi phí chứng nhận cũng là rào cản đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Kiến nghị chiến lược thâm nhập và phát triển
Để gia tăng thị phần tại Anh, doanh nghiệp Việt Nam nên:
(i) Nâng cao chất lượng và chứng nhận: Đầu tư xử lý khử bụi, tạp chất cho cà phê nhân, đạt chỉ tiêu chất lượng quốc tế, đồng thời phát triển các dòng sản phẩm hữu cơ/ Fairtrade/ Rainforest Alliance nhằm thỏa mãn yêu cầu của người tiêu dùng Anh và chuẩn bị cho các quy định EUDR hiện hành.
(ii) Xây dựng thương hiệu và marketing: Hợp tác với nhà rang xay Anh để phát triển thương hiệu riêng (có câu chuyện về nguồn gốc và bền vững), tham dự hội chợ ngành (London Coffee Festival), sử dụng các kênh số (website, social media) để quảng bá.
(iii) Đa dạng hoá sản phẩm: Ngoài cà phê nhân, xem xét chế biến cà phê hòa tan (instant) chất lượng cao hoặc cà phê rang sẵn cho phân khúc trung lưu, cũng như cà phê specialty Robusta cho phân khúc cao cấp.
(iv) Khai thác ưu thế thương mại: Tận dụng UKVFTA để giảm giá thành, đồng thời tiếp cận kênh siêu thị nhãn riêng và kênh điện tử (Amazon) để giành thị phần.
(v) Liên kết và hỗ trợ: Tổ chức, hợp tác theo chuỗi (liên kết hợp tác xã, doanh nghiệp), sử dụng các chính sách, chương trình xúc tiến thương mại của Chính phủ giúp giảm chi phí và rủi ro. Việc chủ động thích ứng với thị trường, sản xuất theo tiêu chuẩn Anh/EU và xây dựng quan hệ bền vững sẽ giúp doanh nghiệp cà phê Việt Nam mở rộng thành công tại Anh.
Nguồn: Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, Bộ Công Thương
